انتشارات معروف “دار الحرم للنشر والتوزیع” در قاهره مصر کتاب: نظریة فنّ البیان البلاغیة دکتر خاقانی را به شکل رنگی منتشر کرد.
خلاصۀ این نظریه:

  • بلاغت کلاسیک زبان عربی که با کتاب مفتاح العلوم سکّاکی 700 سال است یکه تاز دانشگاه ها و حوزه های علمی جهان اسلام بوده است در مواجهه با مکاتب جدید ادبی و نقد ادبی و بروز گونه های ادبی تازه ای که در زمان سکاکی نبوده رنگ باخته، و توانایی تحلیل زیبایی شناختی متون ادبی را ندارد. بلاغت کلاسیک در غرب نیز مدت هاست کلا حذف و مرگ آن اعلام شده است.
  • نظریه پردازی های اخیر بزرگان بلاغت عربی (از جمله امین خولی، احمد شایب، ازهر زناد، خلیل کفوری، سعد مصلوح و…..) نتوانسته است نظريه ای منسجم و قابل دفاع به عنوان جایگزین منظومه بلاغی سکاکی (با شعبه های معانی، بیان و بدیع) به وجود آورد.
  • نظريه بلاغی فنّ بیان دکتر محمد خاقانی اصفهانی تنها نظريه ایرانی حوزه زبان و ادبیات عربی است که می تواند تدریس بلاغت را در ایران و کشورهای عربی و اسلامی متحول کند.
  • این نظریه ثابت کرده است که زیبایی های متن ادبی تصویری همتراز زیبایی های نظام آفرینش است و درجات زیبایی لفظ و کمال معنا همتراز با مراتب هفتگانه جهان است.
  • هفت اصل این نظریه برای تبیین زیرساخت های فلسفی: (تنزیل، ترفیع، تشکیک، تسبیع، تجمیع، تفریق و توصیل)
  • هفت قاعده این نظریه برای بهره وری از آخرین رهیافت های زبانشناسی و نقد ادبی: (مجالات، مقامات، مسارات، مساحات، مقاطع، مظاهر و مراتب)
  • دو باب این نظریه برای دانش بلاغت (فنّ بیان): (جمال الفاظ و کمال معانی)
  • درجات زیبایی لفظ (جمال الفاظ) در این نظریه عبارتند از: تنافر، تقارب، تلاؤم، توازن، تجانس، تناغم، و تناسب.
  • طبقات کمال معنا عبارتند از: تناقض، تضاد، تجاور، تقارن، تشابه، تبادل، و تظاهر.

بروندادهای این نظریه تا کنون:

[1] . http://samta.samt.ac.ir/content/14901/

[2]. https://arabiciran.ir/content/687/

[3] . https://du.ac.bd/webPost/8/21177

https://drive.google.com/file/d/1FvJM-qKoVK8BQ5AUbuwxGGJoxVIjT6TB/view?pli=1

ارسال دیدگاه

*