الفیه ای در حل جدال تاریخی حکیمان و عارفان. نمایشنامه ای شاعرانه با 5 پرده و 14 صحنه و 1034 بیت به دو زبان فارسی و عربی. منتشر شده توسط بنیاد پژوهش های آستان قدس رضوی. 1405
بروندادهای مثنوی عقل و عشق:
- چاپ کتاب: مثنوی عقل و عشق توسط بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس رضوی. مشهد 1405.
https://astanbook.ir/product/مثنوی-عقل-و-عشق-عربی-و-فارسی/
- دانشگاه سونان کالیجاکای اندونزی یک نشست بین المللی ادبی در معرفی و نقد بخش عربی این مثنوی برگزار کرد. این نشست در تاریخ سه شنبه 6 خرداد 1404 – 17 می 2025، با حضور بیش از شصت استاد و شاعر از کشورهای مختلف در محیط گوگل میت برگزار شد، و مثنوی بسیار مورد تقدیر آنان قرار گرفت. دو سخنران اصلی این نشست (پروفسور محمد جمال صقر از مصر و خانم پروفسور وسام الخالدی از عراق) این مثنوی را بی نظیر و قابل مقایسه با ماندگارترین آثار ادبیات جهانی معرفی کردند[1].
- آقای دکتر ممدوح بودیمان از استادان دانشگاه محمدیه مالزی این مثنوی را به زبان مالایی ترجمه کرده است.
- آقای دکتر زمزم افندي از استادان دانشگاه سونان اندونزی این مثنوی را به زبان اندونزیایی ترجمه کرده است.
- آقای دکتر سعید کتابی استاد گروه انگلیسی دانشگاه اصفهان این مثنوی را به شعر انگلیسی (مقفی) ترجمه کرده است.
- آقای دکتر عبدالنبی الأشقر از استادان دانشگاه مونپولیه فرانسه که اصلش الجزایری است در حال ترجمه دوم این مثنوی به زبان فرانسه است.
- آقای دکتر محمد هارون و آقای دکتر محمد منصور جبریل از استادان دانشگاه های نیجریه در حال ترجمه آن به زبان هوسا هستند. در آفریقا 400 میلیون نفر به زبان هوسا تکلم می کنند.
- استاد أحمد کوکجه مدرس عربی دانشگاهی در آنکارا ترکیه در حال ترجمه آن به زبان ترکی است.
- یکی از گویندگان هنرمند ایرانی پادکست مثنوی فارسی را برای نشر کتاب صوتی این مثنوی همزمان با کتاب ورقی اجرا کرده است.
- یکی از گویندگان لبنانی در حال ضبط پادکست مثنوی عربی برای نشر در این کتاب صوتی است.
- “مثنوي العقل والعشق” بين تعدّد المعنى وتداخل الدلالات (قراءة تأويليّة في خطاب محمّد خاقاني أصفهاني الشعري) گل افروز محبی؛ وسام علی الخالدی. مجلة آفاق الأدب الإسلامي. February 2026 https://doi.org/10.30513/ilh.2026.7243.1016
- https://afagh.razavi.ac.ir/article_2236.html
- تحلیل مثنوی “عقل و عشق “محمد خاقانی اصفهانی؛ در گذار از کمال فرم پارناسین به سوی رسالت معنا و اتحاد غلامرضا بلوری و دکتر روح الله نصیری. مجله کاوشنامه ادبیات تطبیقی کرمانشاه. دوره 16 شماره 61. فروردین 1405.
- آقای غلامرضا بلوری دانشجوی دکتری گروه عربی دانشگاه اصفهان مقاله ای با عنوان: مثنوی عقل و عشق محمد خاقانی اصفهانی به مثابۀ ادبیات پایداری نوشته است که در اولین همایش ملی مقاومت، دلهره ها، و امیدها در ادبیات معاصر (دانشگاه قم) نوشته که در همایش ارائه شده است.
- خانم سمیرا همتی مقاله ای با عنوان: جلوه های کلاسیسیسم در مثنوی عقل و عشق محمد خاقانی اصفهانی تألیف و برای همایش بالا ارسال کرده است.
- تعریف بکتاب مثنوي العقل والعشق للشاعر ذي اللسانين محمّد خاقاني أصفهانيّ. د. گل افروز محبّی.مجله علمی پژوهشی الدراسات الأدبیة. شماره 109. دوره 55. 1404.
